เปิดระบบสุดโกงอัปสกิลหมอ - บทที่ 1769 ความจริงปรากฏ
“คุณหมอขอร้องเถอะครับคุณอย่าโมโหเลย! ผมใกล้ตายแล้วคุณจะไม่ถามผมหน่อยเหรอว่าผมยังมีอะไรที่ต้องการไหมคุณทำแบบนี้ผมรู้สึกเหมือนดูหนังอยู่เลย!”
คำพูดนี้ของคนไข้ทำให้เฉินชางหน้าแดงทันทีไม่ง่ายเลยกว่าจะเอ่ยถ้อยคำที่ทรงภูมิเป็นพิเศษออกมาได้ไม่คิดเลยว่าจะถูกคนไข้รายนี้ทำให้หมดท่าว่าฉันโมโหเสียได้!
แบบนี้มัน…
เกินไปแล้ว!
ทุกคนที่อยู่รอบข้างก็ยิ้มเจื่อน
คนไข้หัวเราะเสียงขื่นขมจู่ๆ ก็ไม่ได้กลัวมากเท่าไรแล้ว
“เฮ้อ…อย่างมากก็แค่ตายสิเนี่ย! ผมก็ปลงแล้วละครับถึงยังไงความตายก็มากะทันหันมากอยู่แล้วไม่ทันได้เจ็บปวดครอบครัวผมต้องถูกใครสาปไว้แน่ๆ…”
เมื่อเผชิญกับเหตุการณ์แบบนี้ทุกคนก็อธิบายไม่กระจ่างเช่นกัน
ถึงอย่างไรนี่ก็เป็นเรื่องที่เห็นๆ กันอยู่ประหลาดคลุมเครือไม่ใช่โรคด้านพยาธิวิทยาทางหัวใจก่อนหน้านี้ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจดูก็ปกติดีทำไมอยู่ดีๆ ถึงมีอาการหัวใจห้องล่างเต้นแผ่วรัวเฉียบพลันละ
จุดนี้เห็นชัดว่าอยู่เหนือขอบเขตความเข้าใจของทุกคน!
ในความเป็นจริง!
สำหรับสิ่งต่างๆ ที่ยากจะเข้าใจมนุษย์เราหาทางคลี่คลายไม่ได้ก็ชอบจัดพวกมันเข้าหมวดหมู่เรื่องลี้ลับและเหนือธรรมชาติตามความเคยชินอย่างเช่นของจำพวกคำสาป!
ในอดีตเมื่อนานมาแล้วโรคระบาดโรคมาลาเรียและไข้หวัดใหญ่ก็ล้วนเรียกว่าคำสาปทั้งนั้นไม่ใช่หรือ
ดังนั้นถึงแม้หมอหลายคนในห้องจะทราบดีว่าไม่ใช่คำสาปแต่…เห็นได้ชัดว่าหาเหตุผลมารองรับไม่ได้เห็นชัดเจนว่าคนไข้สิ้นหวังไปแล้ว!
เฉินชางอดชี้แจงไม่ได้ “คุณไม่ได้โดนสาปอะไรหรอกครับครอบครัวของคุณก็น่าจะไม่โดนเหมือนกัน! แต่เป็นโรคที่ค่อนข้างประหลาดอย่างหนึ่ง! ตอนที่บรรดาพี่ชายของคุณล้มป่วยกะทันหันอาการน่าจะไม่ต่างจากคุณใช่ไหม”
คนไข้ชะงักไปเล็กน้อยหลังจากย้อนทบทวนอย่างละเอียดก็เอ่ยว่า “พี่ใหญ่กับพี่รองล้วนมีอาการในระหว่างที่หลับส่วนพี่สามเป็นตอนเซ็นไหว…”
เฉินชางพยักหน้ารับ “ถูกต้องครับสถานการณ์ของพวกเขาน่าจะเหมือนกันหมดเป็นโรคชนิดหนึ่งที่เรียกว่าโรคไหลตาย[1]”
คนไข้ตะลึงงันส่วนกลุ่มหมอเวรรอบห้องก็เริ่มขมวดคิ้วกันหมดเห็นได้ชัดว่าไม่เคยเฉียดใกล้โรคหายากประเภทนี้มาก่อนถูกต้อง!
โรคประเภทนี้เรียกได้ว่าเป็นโรคหายาก
อัตราเกิดโรคต่ำมากมีไม่ถึงหนึ่งในพันด้วยซ้ำ
ซึ่งเรื่องนี้เป็นเพราะมีอัตราเกิดสูงในแถบเอเชียแต่ในแถบยุโรปโรคนี้มีอัตราเกิดโรคค่อนข้างต่ำดังนั้นจึงมีรายงานข่าวน้อยมากเช่นกันถึงขั้นที่เพิ่งมีการเอ่ยถึงเมื่อปี 1996 กว่าจะได้รับการยอมรับอย่างแท้จริงก็ล่วงเข้าศตวรรษที่ 21 แล้วเพิ่งค้นคว้าได้ไม่นานจริงๆ
ดังนั้นโรคนี้จึงไม่ได้รับการยอมรับในวงกว้างนัก!
คนไข้อดถามไม่ได้ “แต่…ผลตรวจสุขภาพผมส่วนใหญ่ก็ปกติดีไม่ใช่เหรอครับผมตรวจสภาพหัวใจหมดแล้วด้วยไม่ว่าจะเป็นคลื่นไฟฟ้าหัวใจหรืออัลตราซาวด์สีไหนจะเอกซเรย์อะไรนั่นด้วยผมจ่ายเงินไปตั้งสองสามพันไม่เคยตรวจเจอปัญหาอะไรทั้งนั้น! ผู้อำนวยการเข้าใจผิดไปหรือเปล่าครับ”
เฉินชางส่ายหน้า “ไม่ผิดครับโรคประเภทนี้เป็นแบบนี้ครับ! โดยพื้นฐานแล้วหัวใจของผู้ป่วยโรคไหลตายจะไม่มีการเปลี่ยนแปลงด้านพยาธิวิทยาใดๆ เลยต่อให้เป็นอาการที่ความก้าวหน้าทางการแพทย์ในปัจจุบันยังตรวจสอบไม่พบ! เนื่องจากโรคไหลตายคือโรคจากคลื่นไฟฟ้าหัวใจเป็นหลักมีสาเหตุจากความผิดปกติทางพื้นฐานพันธุกรรมพวกจางเสวี่ยเลี่ยงมองเฉินชางค่อนข้างละอายใจจนหน้าแดงขึ้นมา!”
ว่ากันตามตรงแม้แต่พวกเขาก็คิดว่านี่คือคำสาปแล้วเช่นกัน!
ถึงอย่างไรก็มีหลายอย่างที่อธิบายได้ไม่กระจ่างจริงๆ
“ผู้อำนวยการเฉินเรื่องนี้…สรุปโรคไหลตายสังเกตยังไงกันแน่ครับ”
เฉินชางยื่นผลคลื่นไฟฟ้าหัวใจให้จางเสวี่ยเลี่ยงอธิบายอย่างละเอียด
อันที่จริงโครงสร้างหัวใจของผู้ป่วยปกติมากดังนั้นตอนที่พวกเราสังเกตผลคลื่นไฟฟ้าหัวใจควรจะไตร่ตรองให้มากหน่อย!
ผลคลื่นไฟฟ้าหัวใจของโรคไหลตายจะมี ‘อาการเชื่อมโยงสามประการ’ เป็นลักษณะพิเศษ: แขนงประสาทขางขวาของการนำไฟฟ้าในหัวใจผิดปกติการนำไฟฟ้าในอกด้านขวา V1-V3[2] คลื่น ST[3] ยกสูงคล้ายโดมหรืออานม้าคลื่น T[4] ผันผวนหรือแผ่ออกสองทิศทางในทางคลินิกส่วนใหญ่แล้วภาวะหัวใจห้องล่างเต้นแผ่ววังหรือภาวะหัวใจห้องล่างเต้นผิดจังหวะแบบโพลิมอร์ฟิก[5]ก่อให้เกิดอาการวูบบ่อยๆ ถึงขั้นที่สิ้นใจเฉียบพลันได้!”
“ดังนั้นโดยทั่วไปแล้วพวกคุณต้องอ่านวิทยานิพนธ์ให้มากๆ ไม่ใช่ว่าคนไข้คิดว่าโดนคำสาปแล้วพวกคุณก็พลอยคิดแบบเขาไปด้วย!”
ถึงแม้คนไข้จะฟังไม่เข้าใจแต่ก็โล่งใจแล้ว!
เนื่องจากหากสิ่งที่ผู้อำนวยการเฉินพูดเป็นความจริงเช่นนั้นก็เห็นได้ชัดว่าตนไม่ได้โดนคำสาปอะไร
พอคิดมาถึงตรงนี้คนไข้อดพรูลมหายใจยาวๆ ไม่ได้!
“เฮ้อ…ผู้อำนวยการเฉินถ้าพวกเราสี่พี่น้องได้พบคุณเร็วกว่านี้หน่อยก็คงดีมาก! ตอนนี้ดีขึ้นแล้ว… อยู่ดีๆ ทั้งครอบครัวก็กลายเป็นแบบนี้ทำให้ภรรยาของผมหอบลูกหนีไปด้วยคิดว่าผมโดนสาปตอนนี้คนในหมู่บ้านผมเอาแต่ลือกันว่าบ้านผมไปล่วงเกินสิ่งอาถรรพ์เขทำให้ตอนนี้คนทั้งบ้านโดนคำสาป!”
กล่าวมาถึงตรงนี้ชายหนุ่มน้ำตาไหลอาบหน้าแล้วเขาถอนหายใจไม่หยุดหย่อน
หลังจากทุกคนได้ยินก็ถอนหายใจอย่างจนใจเช่นกัน
ความรู้สึกล้มเหลวของคนเป็นหมอคือแบบนี้สินะ
หากพวกเขามีความรู้มากขึ้นมีความเข้าใจมากขึ้น… จะช่วยเหลือคนได้มากขึ้นใช่ไหมเส้นทางการแพทย์สายนี้หนักหนาและยาวไกลจริงๆ ไม่ใช่ว่าเทคนิคการแพทย์ก้าวหน้าขึ้นก็โอเคแล้วจำเป็นต้องมีกระบวนการเผยแพร่ความรู้สู่มวลชนด้วย
ซึ่งในขั้นตอนนี้จำเป็นต้องใช้ความพยายามของคนหลายรุ่นหรือหลายสิบรุ่นเลยทีเดียว
เวลานี้สภาพจิตใจของคนไข้แจ่มใสขึ้นแล้วเต็มไปด้วยความมุ่งมั่น!
“ผู้อำนวยการเฉินผมอยากมีชีวิตอยู่ครับ! จริงๆ นะพวกเขาพูดกันว่าครอบครัวผมไปล่วงเกินสิ่งอาถรรพ์ผมจะทำให้พวกเขาได้เห็นว่าผมยังรอดอยู่! และผมจะไม่อยู่รอดอย่างเดียวเท่านั้นแต่จะใช้ชีวิตเป็นอย่างดีด้วย! ใช้ชีวิตอย่างเป็นผู้เป็นคน!”
เฉินชางพยักหน้ารับเอ่ยยิ้มๆ ว่า “ใช่ครับเชื่อผมเถอะใครก็เอาตัวคุณไปไม่ได้หรอก!”
หน้าที่ในงานสายการแพทย์อาจจะเป็นแบบนี้สินะ
สิ่งที่ต้องเยียวยาไม่ใช่แค่สุขภาพร่างกายของผู้คนเท่านั้นแต่รวมถึงจิตใจด้วย!
เรื่องโรคภัยไม่ได้เคี่ยวกรำเพียงร่างกายเท่านั้นแต่ยังส่งผลต่ออีกหลายสิ่งอย่างเช่นเคสคำสาปครั้งนี้มันกลืนกินจิตวิญญาณและเจตจำนงของมนุษย์ไปด้วย
เฉินชางพยักหน้าเอ่ยว่า “นับจากนี้ไปเลี่ยงกีฬาแอคทีฟเลี่ยงการดื่มสุราหนักๆ ห้ามสูบบุหรี่คืนนี้สังเกตอาการไปก่อนพรุ่งนี้พวกเราจะผ่าตัดกันครับ!”
คนไข้พยักหน้า “ขอบคุณครับผู้อำนวยการเฉิน! คุณยอดเยี่ยมจริงๆ ต่างจากหมอเถื่อนพวกนั้นทางบ้านเรา…”
เฉินชางส่ายหน้าไม่ได้เอ่ยตอบแต่เดินออกจากห้องคนไข้ไปเขาไม่อยากเหยียบย่ำเพื่อนร่วมอาชีพ
ถึงอย่างไร… พวกเขาก็ไม่มีระบบ
เมื่อออกจากห้องคนไข้จางเสวี่ยเลี่ยงอดถามไม่ได้ “ผู้อำนวยการเฉินควรผ่าตัดแบบไหนครับไม่มีความเปลี่ยนแปลงทางพยาธิวิทยาเลยไม่ใช่เหรอครับ”
เฉินชางกล่าวว่า “ผ่าตัดฝังเครื่องกระตุกหัวใจอัตโนมัติ! อันที่จริงนี่คือวิธีป้องกันการเสียชีวิตจากภาวะหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลันแค่ต้องฝังเครื่องกระตุกหัวใจไฟฟ้าครับในปัจจุบันนี่คือวิธีรักษาแบบรูปแบบเดียวที่ได้รับการพิสูจน์แล้วว่าป้องกันความเสี่ยงเสียชีวิตเฉียบพลันของผู้ป่วยโรคไหลตายได้”
จางเสวี่ยเลี่ยงพยักหน้า “ผู้อำนวยการเฉินทำงานกับคุณมีแรงกดดันมากเกินไปแล้วจริงๆ นึกถึงตอนพวกเราเข้ามาพร้อมกันไม่คิดเลยว่าคุณจะเก่งขนาดนี้!”
เฉินชางโอบไหล่จางเสวี่ยเลี่ยงเอ่ยอย่างไม่วางมาดสักนิด “เฮอนี่เป็นเรื่องของพรสวรรค์นะ!”
จางเสวี่ยเลี่ยงเห็นเฉินชางเอ่ยหยอกก็บ่นด้วยรอยยิ้มว่า “ไอ้คลัง!”
ทั้งสองหัวเราะออกมาทันที!
[1] โรคไหลตาย (Brugada Syndrome) โรคที่เกิดจากความผิดปกติทางพันธุกรรมทำให้การนำเกลือแร่โซเดียมเข้าออกเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจมีความผิดปกติซึ่งส่งผลให้เกิดหัวใจเต้นผิดจังหวะและเสียชีวิตกะทันหันในระหว่างที่หลับอยู่จัดเป็นโรคที่สามารถถ่ายทอดผ่านทางกรรมพันธุ์
[2] V1 คือช่องซี่โครงที่ 4 ช่วงขอบขวาของกระดูก sternum, V2 คือช่องซี่โครงที่ 4 ช่วงขอบซ้ายของกระดูก sternum, V3 จะอยู่ช่วงกึ่งกลางระหว่าง V2 และ V4 ที่เป็นช่องซี่โครงที่ 5 ในแนวกึ่งกลางของ clavicle ข้างซ้าย
[3] คลื่น ST (ST segment) เป็นส่วนหนึ่งในคลื่นไฟฟ้าหัวใจอยู่ระหว่างกลุ่มคลื่น QRS กับคลื่น T ปกติกินระยะเวลาประมาณ 0.08 – 0.12 วินาที (80 – 120 มิลลิวินาที) ปกติอยู่ในแนวเดียวกับ isoelectric line อาจสูงหรือต่ำกว่าแนวปกติเล็กน้อยได้
[4] คลื่น T (T wave) แทนการ repolarization (การคืนตัว) ของหัวใจห้องล่างรูปแบบตามปกติจะมนและไม่สมมาตรเล็กน้อยความสูงปกติจะไม่เกิน 5 mm in limb leads ไม่เกิน 10 mm ใน chest leads
[5] โพลิมอร์ฟิก (Polymorphic VT) คืออาการที่หัวใจห้องล่างจะเต้นพลิ้วสลับไปมาระหว่างซ้ายขวาอย่างไร้แบบแผนทำให้หมดสติและเสียชีวิตกะทันหันหากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที Heart Block หัวใจจะเต้นช้าผิดจังหวะเนื่องจากอัตราของห้องหัวใจบนและห้องหัวใจล่างไม่สัมพันธ์กัน