เปิดระบบสุดโกงอัปสกิลหมอ - บทที่ 1709-2 ผ่าตัดสำเร็จหรือผ่าตัดล้มเหลว! (2)

แผนการผ่าตัดถูกแก้ไขและพัฒนาเพิ่มเติม เฉินชางตัดสินใจว่าจะผ่าคลอดให้กัวเสวี่ยในคืนนี้ ซึ่งในเวลาเดียวกัน เฉินชางจะผ่าตัดนำหัวใจและปอดออกจากร่างผู้บริจาค

ระหว่างที่ผู้ป่วยสลบอยู่ จะใช้เครื่องทำบายพาสช่วยพยุงอาการ หลังจากนั้นจะดำเนินการผ่าตัดปลูกถ่ายหัวใจและปอดควบคู่กัน กระบวนการไม่กี่ขั้นตอนดูเหมือนจะง่าย แต่ความจริงแล้วอันตรายอย่างยิ่ง!

หลังจากกลับมาอยู่เมืองอันหยาง เคสแรกที่เฉินชางได้รับคือการผ่าตัดปลูกถ่ายหัวใจควบคู่กับปอดให้แก่ผู้ป่วยโรคความดันปอดสูงและมีภาวะครรภ์เสี่ยง ที่มีระดับความยากสูงถึงขั้นเป็นเคสแรกของโลก โดยมีคณะบุคลากรคอยให้ความช่วยเหลือ!

กระทรวงสาธารณสุขไม่ได้เข้ามาเกี่ยวข้องกับเรื่องในครั้งนี้ แต่การมาของผู้อาวุโสจงกลับเป็นการแสดงถึงทัศนคติของแพทย์ในครั้งนี้ ถึงอย่างไรเขาก็เป็นประธานสมาคมแพทย์แห่งประเทศจีน

การผ่าตัดเริ่มขึ้นภายในคืนนั้น อวัยวะปลูกถ่ายที่ผู้ป่วยยื่นเรื่องมา เป็นของผู้ป่วยสมองตายจากอุบัติเหตุทางรถยนต์! นี่หมายความว่าครอบครัวของกัวเสวี่ยทุ่มเงินก้อนใหญ่เพื่อสนับสนุนเธอเช่นกัน เนื่องจากอวัยวะปลูกถ่ายไม่มีทางรอคุณได้!

ถึงอย่างไรอวัยวะก็ต่างกับเนื้อหมู ไม่ใช่ของที่จะฟรีซเก็บไว้ใช้ได้ หมายความว่าทุกอวัยวะในร่างกายมนุษย์ล้วนมีชีวิต เซลล์ เส้นประสาท และเนื้อเยื่อทั้งหมดล้วนมีชีวิต แต่ในช่วงสิบปีมานี้ เทคนิคการแพทย์พัฒนาขึ้น เมื่อมีใครสักคนประสบภาวะสมองตาย หมอสามารถใช้เครื่องช่วยหายใจและตัวยาเพื่อประคองลมหายใจ อัตราการเต้นของหัวใจ ความดันโลหิต ตลอดจนการทำงานด้านสรีรวิทยาต่างๆ ของเขาต่อไปได้ราวสองสัปดาห์

แต่ทันทีที่ถอดอุปกรณ์ช่วยเหลือเหล่านี้ออก ผู้ป่วยจะหายใจด้วยตัวเองไม่ได้อีก หัวใจก็จะหยุดเต้นไปด้วย ในสถานการณ์แบบนี้หากไม่มีโรคร้ายแรงอื่นๆ ร่วมด้วย นอกเหนือจากภาวะสมองตายแล้ว เนื้อเยื่อและอวัยวะทุกส่วนในร่างกายเขาจะยังคงแข็งแรงสมบูรณ์ดี

ภายในห้องผ่าตัด! ทีมแพทย์แบ่งเป็นสองกลุ่ม กลุ่มแรกดำเนินการผ่าคลอดที่ซับซ้อน อีกกลุ่มเร่งจัดเตรียมอวัยวะสำหรับปลูกถ่าย!

การผ่าตัดปลูกถ่ายหัวใจและปอดควบคู่กัน จำเป็นต้องผ่าตัดนำหัวใจและปอดออกมาพร้อมกันทั้งยวง ซึ่งแปลว่าระดับความยากในการผ่าตัดจะสูงมาก เนื่องจากมีเส้นเลือด เส้นประสาท ตลอดจนเนื้อเยื่ออื่นๆ เข้ามาเกี่ยวข้องเป็นจำนวนมาก ดังนั้นระหว่างผ่าตัดไม่อาจปล่อยให้เกิดความเสียหายได้แม้แต่น้อย

DXY.cn เคยร่วมงานกับเฉินชางมาหลายครั้งแล้ว แต่ถึงจะเป็นแบบนั้น การถ่ายทอดสดการผ่าตัดครั้งนี้ก็เกินกว่าความคาดหมายของพวกเขา! เนื่องจากครั้งนี้ไม่ว่าจะเป็นในประเทศหรือต่างประเทศ ยอดผู้เข้าชมการผ่าตัดครั้งนี้ก็พุ่งสูงลิ่ว เกินจากปกติไปหลายเท่าตัว!

ผู้ป่วยกรณีพิเศษ! การผ่าตัดพิเศษ! ทุกคนแซวกันเล่นๆ ว่านี่อาจเป็นไลฟ์ที่ได้รับความนิยมสูงสุดในวงการถ่ายทอดสดแล้ว! บุคลากรทางการแพทย์มาดูการผ่าตัดระดับความยากสูงเคสนี้เพราะอยากสังเกตการณ์ ส่วนบรรดาผู้ชมมาเพราะอยากร่วมวงครึกครื้น รองลงมาคืออยากเห็นการผ่าตัดของจริงสักครั้ง

ทาง DXY.cn จัดหาสมาชิกสภาวิทยาศาสตร์ด้านศัลยกรรมหัวใจในประเทศจีนสองท่าน มาเป็นแขกรับเชิญคอยอธิบายการผ่าตัดให้ผู้ชมส่วนใหญ่ฟังไปด้วย ถึงอย่างไรก็เป็นเรื่องเฉพาะทางเกินไป ต้องป้องกันไว้เผื่อมีคนไม่เข้าใจ!

ครั้งนี้ที่เฉินชางดำเนินการผ่าตัดท่ามกลางสายตาสาธารณชน ความจริงแล้วก็เพื่อลดแนวโน้มที่ผู้ป่วยและญาติผู้ป่วยจะกลับลำมาสร้างปัญหาให้หลังผ่าตัด ซึ่งมีโอกาสที่สื่อจะไม่รายงานข่าวอย่างซื่อตรง!

ขณะนี้แขกรับเชิญทั้งสองของทาง DXY.cn คนหนึ่งคือหวังทั่ง ผู้อำนวยการแผนกศัลยกรรมหัวใจโรงพยาบาลปักกิ่งยูเนียน อีกคนคือนักวิชาการเฉินจิง ผู้เชี่ยวชาญด้านการปลูกถ่ายปอดและเป็นคนแรกที่ทำการปลูกถ่ายปอดในประเทศจีน

พิธีกรเริ่มสัมภาษณ์ “ผู้เชี่ยวชาญทั้งสอง พวกคุณมีความคิดเห็นยังไงกับการผ่าตัดในวันนี้ครับ”

พอถามแบบนี้ เฉินจิงอดพูดไม่ได้ “อันที่จริงผมขอพูดอย่างตรงไปตรงมาสักประโยค ครั้งนี้ศาสตราจารย์เฉินดำเนินการผ่าตัดเคสนี้ต่อหน้าคนทั้งประเทศ ถึงขั้นที่ทำต่อหน้าผู้เชี่ยวชาญทั่วโลกด้วย ทุกคนน่าจะสบายใจได้! เพราะศาสตราจารย์เฉินทุ่มเทสุดความสามารถแล้ว!”

หวังทั่งพยักหน้ารับ “ผมเคยเห็นศาสตราจารย์เฉินปลูกถ่ายหัวใจแค่ไม่กี่ครั้ง แต่ผมคิดว่าการที่เขายอมผ่าตัดให้คุณกัวเสวี่ยทุกอย่างก็ชัดเจนมากพอแล้ว เพราะก่อนหน้านี้คุณกัวเสวี่ยเคยมาหาผมเช่นกัน แต่ผมปฏิเสธไป!”

เฉินจิงเอ่ยตามตรง “อันที่จริง ผลลัพธ์ของการผ่าตัดครั้งนี้สำคัญด้วยเหรอ ว่ากันตามตรงในมุมของผมมันไม่สำคัญเลย! ผมไม่เห็นด้วยกับการผ่าตัดเคสที่รู้ดีอยู่แล้วว่าจะล้มเหลว แต่บางครั้งเพราะหลักจรรยาบรรณแพทย์ มนุษยธรรม จริยธรรม คุณธรรมแพทย์ ศีลธรรมทางสังคม… ต่างๆ นานา ทำให้การผ่าตัดเคสแบบนี้เกิดขึ้นมาได้! นี่คือการใช้ความรักเป็นตัวประกันอย่างหนึ่ง ดังนั้นก็อย่างที่ศาสตราจารย์เฉินเคยกล่าวไว้ เคสผ่าตัดแบบนี้ชั่วชีวิตนี้เขาจะทำแค่ครั้งเดียว ไม่ว่าจะสำเร็จหรือล้มเหลวก็ตาม!”

หลังจากฟังเฉินจิงพูดจบ ทุกคนที่รับชมการถ่ายทอดสดเริ่มย้อนทบทวนเงียบๆ ในบางครั้งการติดต่อและสื่อสารกันระหว่างหมอและผู้ป่วยอาจจะต้องเพิ่มความหนักแน่นขึ้นจริงๆ ส่วนการถ่ายทอดสดการผ่าตัดให้ประชาชนได้รับชมถ้วนหน้าเช่นนี้ อาจจะสมเหตุสมผลแล้วจริงๆ ให้ทุกคนได้สัมผัสประสบการณ์จากการถ่ายทอดสดเคสผ่าตัดแบบนี้! เป้าหมายของการถ่ายทอดสดไม่ใช่แค่ให้ความบันเทิง แต่อนาคตคือสิ่งที่คาดเดาไม่ได้ การทำให้ผู้ป่วยเข้าใจถึงความสุดวิสัยและความเสี่ยงในการรักษา รวมถึงความไม่แน่นอนในการรักษา ทั้งหมดนี้คือเรื่องจำเป็นอย่างยิ่ง! อันที่จริงทุกสิ่งที่เฉินชางทำในวันนี้ก็เพื่อเหตุนี้

คุยกันมาถึงตรงนี้ เฉินจิงอดถอนหายใจไม่ได้ “อันที่จริงหากไม่ได้เห็นกับตา ผมคงไม่เชื่อว่าศาสตราจารย์เฉินเป็นแค่คนหนุ่มอายุไม่ถึงสามสิบปี วิสัยทัศน์ของเขา รวมถึงวิธีการที่เขาคิดค้น แม้กระทั่งเสน่ห์ดึงดูดของเขา ล้วนทิ้งห่างคนรุ่นพวกเราไปไกลแล้ว!”

หวังทั่งพยักหน้ารับอย่างเห็นด้วย “จริงครับ ผมคาดหวังมากว่าศาสตราจารย์เฉินจะนำพาการแพทย์ของประเทศจีนไปในทิศทางที่ดียิ่งกว่าเดิม การผ่าตัดเริ่มขึ้นแล้ว พวกเราสลับออกไปดูกันเถอะครับ!”

หลังจากเริ่มถ่ายทอดสดเฉินชางไม่พูดเลยสักคำ ถึงแม้เขาจะมี [การปลูกถ่ายหัวใจและปอดควบคู่กัน] ระดับสมบูรณ์แบบ แต่เขาก็ไม่มีความมั่นใจเช่นกัน เนื่องจากสถานการณ์ของผู้ป่วยมีแนวโน้มสูงถึง 90% ว่าจะเกิดเหตุไม่คาดฝันขึ้นหลังการผ่าตัด! เพราะสภาพร่างกายแบบนี้ถ้าไม่เข้ารับการปลูกถ่ายหัวใจและปอดก็มีแต่ตายเท่านั้น! หากเข้ารับการปลูกถ่ายหัวใจและปอด มีอัตราเกิดภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดสูงมาก ถึงอย่างไรนี่ก็เป็นเซลล์เนื้อเยื่อจากต่างร่างกาย แน่นอนว่ายังมีสถานการณ์อีกอย่างที่เฉินชางหวาดกลัวเป็นที่สุด… การติดเชื้อหลังผ่าตัด!

พอพบว่าเป็นผู้ป่วยสมองตาย เฉินชางก็อดทอดถอนใจไม่ได้! หากการผ่าตัดล้มเหลว หัวใจและปอดที่สมบูรณ์แบบชุดนี้แม่งจะเสียเปล่าทั้งหมด! หัวใจและปอดชุดนี้อาจช่วยต่อชีวิตคนได้ถึงสองคน!

ระหว่างที่คิดอยู่ การผ่าตัดเริ่มขึ้นอย่างเป็นทางการ! เฉินชางมองเมิงซี “ขอมืดผาตัดให้ผมครับ!”

เมิงซีพยักหน้าอย่างเคร่งขรึม หลังจากเกิดเรื่องนี้ขึ้น เมิงซีก็เปลี่ยนไปมาก ในการรักษาพยาบาลไม่ควรคำนึงถึงผู้ป่วยเพียงอย่างเดียว ยังมีอีกหลายสิ่งที่ควรคำนึงถึง!

เฉินชางรับมีดผาตัดมาสูดหายใจลึกๆ เฮือกหนึ่ง กรีดเปิดตามแนวกึ่งกลางหน้าอก จากนั้นก็ผ่าเปิดผิวหนัง ชั้นไขมัน ชั้นพังผืด ไล่ไปทีละชั้น ก็เหมือนเพลงนั้นที่ร้องว่าเปิดใจออกมาทีละชั้นๆ!

หลังเปิดทรวงอกแล้ว เถามีและเมิงซีรีบใช้เครื่องมือถ่างเปิดอย่างรวดเร็ว!

เยื่อหุ้มหัวใจเผยสู่สายตาแล้ว เฉินชางเริ่มใช้มีดผาตัดกรีดลงบนตำแหน่งพัลโมนารีเวนทั้งสองข้างเป็นวงกว้าง จากนั้นก็แยกเส้นเลือดเอออร์ตา หลอดเลือดแดงอินโนมิเนต และหลอดเลือดเวนาคาวาดด้านบนออกอย่างระมัดระวัง

มือเขาเคลื่อนไหวแผ่วเบาอย่างยิ่งราวกับมีจิตวิญญาณ มองเห็นเฉินชางแยกส่วนประกอบ ผูกหลอดเลือดดำอะไซกอส [1] แยกหลอดลมออกไป… ขั้นตอนเหล่านี้เฉินชางทำอย่างประณีตละเอียดอ่อน นับเป็นการเปิดโลกทัศน์สำหรับคนธรรมดาที่เพิ่งเคยเห็นการผ่าตัดเป็นครั้งแรก! หมอคนนี้! แม้แต่ช่างฝีมือก็ยังไม่มีมือที่คล่องแคล่วขนาดนี้เลยมั้ง ฉากที่เห็นคือเส้นเลือด หลอดลม และเส้นประสาทที่ยังเต้นตุบๆ กระจายเบียดเสียดกันอยู่ในทรวงอก แต่มือของเฉินชางกลับคลี่คลายสถานการณ์ที่ซับซ้อนรุงรังเหล่านี้ได้อย่างเชี่ยวชาญ จากนั้นก็ตัดแยกออกมาอย่างประณีต

คนที่ได้เห็นฉากนี้ล้วนส่งเสียงชื่นชม การผ่าตัดอันตรายจริงๆ! นอกจากต้องมีทักษะยอดเยี่ยมแล้ว ยังต้องพิจารณาอย่างรอบคอบด้วย เฉินชางเริ่มดำเนินการพลางสั่งด้วยศัพท์การแพทย์หลายอย่างควบคู่กัน

“ให้เฮพารินทางเส้นเลือดดำ!”

“พรอสตาแกลนดิน E1 20ng/(kg-min)!”

ช่วงแรกเริ่ม บรรยากาศค่อนข้างผ่อนคลาย แต่หลังจากเฉินชางค่อยๆ ออกคำสั่งไปทีละอย่าง บรรยากาศทั่วห้องผ่าตัดก็เริ่มอบอวลไปด้วยความตึงเครียด เหมือนอยู่ในสนามรบไม่มีผิด! จริงจังเคร่งขรึม! แต่ก็เต็มไปด้วยความตึงเครียด

เห็นเพียงเฉินชางผูกปมส่วนบนเสร็จอย่างรวดเร็ว! ขั้นตอนต่อมาคือตัดหลอดเลือดเวนาคาวาดด้านบนใกล้กระบังลม ใช้คีมห้ามเลือดล็อกหลอดเลือดเวนาคาวาดด้านล่างไว้ แล้วตัดเหนือจุดที่ล็อกไว้ ทุกขั้นตอนกระฉับกระเฉงทรงพลัง ทำให้ผู้ที่ชมการถ่ายทอดสดหวาดเสียวอย่างยิ่ง!

ระหว่างที่หวังทั่งและเฉินจิงกำลังอธิบาย ก็อดใจไม่อยู่เอ่ยไปว่า “นี่อาจจะเป็นการผ่าตัดเก็บเกี่ยวหัวใจและปอดจากร่างผู้บริจาคได้ราบรื่นที่สุดเท่าที่ผมเคยเห็นมา!”

ผ่านไปไม่ถึงครึ่งชั่วโมง เฉินชางตัดขั้วหัวใจห้องบนซ้ายออกมาอย่างชำนาญ ระบายของเหลวออกจากปอด จากนั้นก็ตัดหลอดเลือดเอออร์ตาเหนือระนาบหลอดเลือดแดงอินโนมิเนต! จากนั้นถอดหัวใจและปอดลงมาทางด้านล่างผ่านด้านหลังประจันอก ผูกและตัดเอ็นล่างปอด แล้วเคลื่อนย้ายหัวใจและปอดออกจากทรวงอก

ช่วงที่เคลื่อนย้ายอวัยวะออกมา ยังคงมองเห็นหัวใจที่เต้นตุบๆ อย่างชัดเจน ห้องถ่ายทอดสดเดือดพล่านขึ้นมาทันที

ทางห้องผ่าตัด เมิงซีถือภาชนะไว้ แล้วเฉินชางค่อยๆ หย่อนหัวใจและปอดที่แยกออกมา แช่ลงในน้ำเกลือล้างแผลอุณหภูมิ 4 องศาเซลเซียส!

ในขณะเดียวกัน ทางผู้ป่วยยังดำเนินการผ่าคลอดอยู่! ทางฝั่งเฉินชางเริ่มผลัดเปลี่ยนชุดผ่าตัดอย่างคล่องแคล่ว หลังจากฆ่าเชื้อและสวมชุดสำหรับผ่าตัดผู้ป่วยตัวใหม่แล้ว ถึงมาที่ห้องผ่าตัดของกัวเสวี่ย เฉินชางต้องการหลักประกัน มั่นใจว่าทุกขั้นตอนวางใจได้ ป้องกันไม่ให้เกิดภาวะแทรกซ้อนหรือการติดเชื้อ

ส่วนจางจินเฟิงที่อยู่ทางนี้เริ่มนำทีมผ่าตัดทำคลอดแล้ว ขั้นตอนนี้ไม่ยากเลย! แต่สถานการณ์ของผู้ป่วยไม่คงที่ เพิ่งจะผ่าเปิดชั้นหน้าท้อง ก็ได้ยินเสียงสัญญาณดังติ๊ดๆๆ ขึ้นมา! เป็นอุปสรรคเหลือเกิน ทุกคนที่ชมการผ่าตัดอยู่ตกใจกันทันที!

“ความดันโลหิตตก!”

จางจินเฟิงสั่งการอย่างสุขุมเฉียบขาด “ให้เลือดชดเชย!” จางเยียนรีบผงกหัวรับ เริ่มดำเนินการชดเชยให้อย่างเร่งด่วน ทว่าสถานการณ์ดีได้ไม่นาน ผ่านไปไม่ถึงสิบนาทีก็เกิดเหตุไม่คาดฝันขึ้นอีกครั้ง!

“ความดันตกต่อเนื่อง!”

[1] หลอดเลือดดำอะไซกอส (Azygos vein) เป็นหลอดเลือดดำเดี่ยวที่วิ่งขึ้นไปทางด้านขวาของคอลัมน์กระดูกสันหลังบริเวณทรวงอก ลำเลียงเลือดที่ไม่มีออกซิเจนไปยังหลอดเลือดเวนาคาวาดด้านบน